Logistics xanh và Net Zero – Lộ trình giảm phát thải cho doanh nghiệp logistics Việt Nam

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu và các cam kết giảm phát thải ngày càng nghiêm ngặt, ngành logistics đang đối mặt với áp lực chuyển đổi mạnh mẽ. Tại Việt Nam, với cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050, logistics xanh không chỉ là xu hướng mà còn là yêu cầu thiết yếu để doanh nghiệp thích ứng với thị trường quốc tế và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Tại sao logistics xanh lại quan trọng?

Ngành logistics đóng vai trò trung tâm trong chuỗi cung ứng quốc tế. Tuy nhiên, vận tải đường bộ, vận tải biển và hoạt động kho bãi đều tạo ra lượng lớn khí nhà kính mỗi năm. Trong khi đó, nhiều đối tác toàn cầu hiện đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về chỉ số carbon cho các dịch vụ vận chuyển và giao nhận. Điều này dẫn đến một thực tế: doanh nghiệp logistics nếu không hành động vì môi trường sẽ dễ bị mất lợi thế trong hợp đồng và thị phần.

Net Zero và tầm nhìn dài hạn

Net Zero là mục tiêu đưa mức phát thải ròng về bằng “0” thông qua giảm phát thải trực tiếp và bù trừ thông qua các hoạt động carbon offset. Đối với các doanh nghiệp logistics, đây không chỉ là mục tiêu môi trường mà còn là xu hướng phát triển bền vững, phù hợp với các chính sách xanh trên toàn cầu. Do đó, lập kế hoạch Net Zero trở thành bước đi mang tính chiến lược, giúp doanh nghiệp:

• Thu hút khách hàng quốc tế có yêu cầu cao về chỉ số carbon

• Tiếp cận nguồn vốn xanh với điều kiện ưu đãi

• Tăng tính minh bạch và tuân thủ khi tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu

Nhận diện dấu chân carbon trong logistics

Để tiến tới Net Zero hiệu quả, doanh nghiệp trước hết cần hiểu rõ dấu chân carbon của mình – tức là lượng khí thải phát sinh từ các hoạt động logistics. Những nguồn phát thải chính thường gồm:

• Hoạt động vận tải đường bộ, vận tải biển và hàng không

• Vận hành kho bãi, làm lạnh và bốc xếp hàng hóa

• Nhiên liệu sử dụng cho đội xe và máy móc thiết bị logistics

Việc đo lường chính xác phát thải từ các hoạt động này giúp doanh nghiệp dễ dàng xây dựng kế hoạch giảm thiểu phù hợp, đồng thời minh bạch hóa dữ liệu cho đối tác và khách hàng.

Chiến lược giảm phát thải: Từ ngắn hạn đến dài hạn

✔ Giải pháp ngắn hạn – Hiệu quả ngay

Doanh nghiệp có thể bắt đầu với những bước đơn giản nhưng hiệu quả như:

• Tối ưu tuyến đường và giảm quãng đường xe chạy rỗng

• Sử dụng phần mềm quản lý đội xe để giảm thời gian dừng/chờ không cần thiết

• Bảo dưỡng và nâng cấp lốp, động cơ để giảm tiêu hao nhiên liệu

• Đổi mới hệ thống chiếu sáng và thiết bị kho bãi sang công nghệ tiết kiệm năng lượng

Những biện pháp này giúp giảm nhiên liệu tiêu thụ ngay lập tức mà không cần đầu tư lớn.

✔ Giải pháp trung hạn – Chuyển đổi mạnh mẽ

Để tạo bước ngoặt trong lộ trình Net Zero, doanh nghiệp cần xem xét:

• Tăng tỷ lệ sử dụng phương tiện chạy bằng nhiên liệu sạch như điện, khí tự nhiên (LNG) hoặc động cơ Euro 5–6

• Phát triển vận tải đa phương thức, kết hợp đường sắt – đường thủy để giảm áp lực đường bộ

• Xây dựng trung tâm logistics, kho ngoại quan hoặc kho lạnh gần cảng – nguồn hàng để rút ngắn vận chuyển

Những thay đổi này yêu cầu đầu tư chiến lược và sự phối hợp với đối tác vận tải, nhà cung cấp dịch vụ.

✔ Giải pháp dài hạn – Hệ sinh thái logistics xanh

Về dài hạn, logistics xanh là câu chuyện của cả hệ sinh thái, bao gồm:

• Chính sách ưu đãi tín dụng xanh cho doanh nghiệp

• Tiêu chuẩn kỹ thuật cho phương tiện và kho bãi thân thiện môi trường

• Đầu tư hạ tầng chiến lược như đường sắt, đường thủy nội địa và logistics park

• Cơ chế khuyến khích sử dụng nhiên liệu sạch và thu phí carbon hợp lý

Một hệ sinh thái tích hợp không chỉ giúp doanh nghiệp giảm phát thải mà còn tạo điều kiện để logistics Việt Nam liên kết sâu hơn với các thị trường quốc tế.

Logistics xanh – Lợi thế cạnh tranh mới

Trong kỷ nguyên Net Zero, logistics xanh không chỉ là nghĩa vụ môi trường mà còn là tiêu chí quan trọng khi khách hàng lựa chọn đối tác. Doanh nghiệp càng làm rõ cam kết giảm phát thải, xây dựng lộ trình chuyển đổi minh bạch thì càng dễ:

• Thu hút các hợp đồng dài hạn từ đối tác quốc tế

• Tiếp cận nguồn vốn đầu tư xanh

• Nâng cao uy tín và thương hiệu trên thị trường

Ngược lại, nếu trì hoãn chuyển đổi, doanh nghiệp có thể đối mặt với chi phí carbon ngày càng tăng, tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe hơn và nguy cơ tụt lại phía sau trong cạnh tranh toàn cầu.

Kết luận

Logistics xanh và Net Zero là hướng đi tất yếu cho doanh nghiệp logistics Việt Nam trong bối cảnh thế giới ưu tiên phát triển bền vững. Xây dựng lộ trình giảm phát thải rõ ràng, từ những bước tối ưu nhanh đến kế hoạch chuyển đổi dài hạn, không chỉ giúp doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm với môi trường mà còn mở ra nhiều cơ hội kinh doanh và phát triển bền vững trong tương lai.

Xem thêm:

Vận chuyển hàng đường biển đi cảng Gioia Tauro nhanh chóng, an toàn, tối ưu chi phí 

Dịch vụ làm giấy công bố mỹ phẩm tại Hà Nội